|
Sztuczne unasiennianie
Źródło:
www.therios.eu
Autor: dr n. wet. Jacek Ingarden (2004-05-30)
THERIOS Szpital Weterynaryjny z Przychodnią. ul. Jagiellońska 5,
Myślenice
Kontakt: tel. 012 274 41 30, 012 274 41 69, kom. 0 695 937 228
therios@therios.eu
..............................................................................................................................................................
SU jest to zdeponowanie przez człowieka dobrej jakości
nasienia samca w drogach rodnych samicy w okresie gwarantującym
zapłodnienie komórek jajowych (oocytów).
Powyższa definicja w zasadzie tłumaczy całą istotę zabiegu. Jednakże zrozumienie
powyższego zabiegu wymaga kilku dodatkowych informacji.
Terminologia:
Unasiennianie (inseminacja) może być naturalne (tzw. naturalne krycie) lub
sztuczne (patrz definicja).
Kiedy stosujemy SU:
-
awersja suk do
niektórych psów
-
suki dominujące,
nie dopuszczające osobników słabych
-
suki, w przypadku
których dochodziło wcześniej przy próbach krycia do walki z psem
-
suki
nadpobudliwe, nerwowe, bojaźliwe lub też "rozpieszczone" mogą nie akceptować
żadnego psa
-
wąska pochwa -
bolesność (szczególnie u suk młodych, krytych pierwszy raz)
-
nadpobudliwy
samiec
-
reproduktor
zdecydowanie cięższy od suki
-
psy krótkonożne
(jamniki, basety, pekińczyki) mogą mieć trudności ze wspięciem
-
brak proporcji
pomiędzy narządami płciowymi samca i samicy
-
duże oddalenie
zwierząt (problemy z kwarantanną zwierząt) - wykorzystanie nasienia
konserwowanego
-
SU na życzenie
właściciela obawiającego się chorób przenoszonych przez krycie (np.
bruceloza)
 |
Jakie
warunki trzeba spełnić?
Najbardziej popularne (największa skuteczność) jest sztuczne unasiennianie
nasieniem świeżym lub konserwowanym w stanie płynnym.
Nasienie świeże
nadaje się do unasienniania do 30 min. od pobrania (najlepiej nie dłużej niż
5-10 min.).
Nasienie konserwowane w stanie płynnym w temp. 16 - 22 oC można
wykorzystać najpóźniej do 6 - 8 godz, a
schłodzone do
temp. +4 oC do 4-5 dni (w tym przypadku można przywieźć samo nasienie -
im szybciej, tym lepiej).
|
Nasienie mrożone
można przechowywać długo, ale sztuczne unasiennianie wymaga zdeponowania
nasienia bezpośrednio w macicy (krótka przeżywalność plemników po rozmrożeniu),
co wymaga specjalnego sprzętu lub zabiegu operacyjnego (trudno jest pokonać
szyjkę maciczną u suki). Bardzo precyzyjnie trzeba określić okres płodny u suki,
ponieważ plemniki przeżywają tylko kilka godzin. Skuteczność unasienniania
mrożonym nasienie jest dużo niższa, a nasienie jest dużo droższe.
Sztuczne unasiennianie nasieniem świeżym:
-
Przy SU nasieniem
świeżym należy przyjechać do lekarza weterynarii z suką oraz psem.
-
Suka musi być
w okresie płodnym
(rutynowo musi być potwierdzony okres płodny - cytologia, badanie
progesteronu, lub waginoskopia)
-
Nasienie pobiera
się poprzez masaż żołędzi prącia psa. Technicznie łatwiejsze jest pobieranie
ejakulatu od psa przy obecności suki w cieczce.
-
Dawka
inseminacyjna: 150-200 mln. plemników o ruchu prawidłowym w objętości 0,5-5
ml nasienia. Optymalny odsetek plemników o ruchu prawidłowym >70%.
Metody sztucznej inseminacji:
-
Metoda dopochwowa -
najbardziej popularna, stosowana przy użyciu nasienia świeżego lub
konserwowanego w stanie płynnym
-
Metoda domaciczna - Ze
względu na duże trudności w pokonaniu szyjki macicznej (skomplikowana budowa
anatomiczna) wymaga zastosowania specjalnych kateterów, waginoskopu z
kanałem roboczym, lub operacyjnego wprowadzenia nasienia do macicy (ryzyko
stresu). Metoda ta jest stosowana tylko przy unasiennianiu nasieniem
mrożonym.
|
